Ściana ze słomy – na czym ją posadowić?

Na czym powinna być postawiona ściana ze słomy w domu w technologii straw bale? Pytanie niby zasadnicze, a okazuje się, że nawet architekci z branży oraz wykonawcy nie zawsze o tym myślą. Przedstawiamy nasze pomysły na dobre posadowienie kostki słomy.

Dom w technologii strawbale jest bardziej wrażliwy na warunki atmosferyczne. Bardzo istotna przy tym jest wilgoć. W naszym klimacie nie da się jej całkowicie uniknąć, niezwykle ważne są: niedopuszczenie do choćby najmniejszego zawilgocenia ściany, a jeśli już do tego dojdzie – jak najszybsze się jej pozbycie.

Kluczem do tego w przypadku słomianej ściany jest jej odpowiednia wentylacja – umożliwienie jej „oddychania”. Zapewnić ma to odpowiedni tynk – gliniany lub wapienny. Istnieją jednak takie miejsca, w których nawet idealna, oddychająca gładź nie pomoże.

pies w domu ze słomy

Korytko pod ścianę z kostek słomy wypełnione Cząbrem i keramzytem. Od razu widać, że ciepło!

Ściana ze słomy od podstaw

Z własnego doświadczenia i z rozmów z innymi budującymi architekci, a także wykonawcy, do posadowienia kostek słomy nie przykładają za bardzo wagi.

Architekt drewnianą konstrukcję projektuje tak, jak w normalnym domu szkieletowym (na przykład w tzw. kanadyjczyku), w którym wypełnieniem jest cokolwiek – często nie jest praktykiem i zdarza się, że jego rozwiązania bywają świetne, lecz tylko na papierze. Wykonawca tymczasem również nierzadko nie zdaje sobie sprawy, że w przypadku słomy to posadowienie ściany powinno wyglądać trochę inaczej niż tradycyjnie. Za błąd w konstrukcji, któremu poświęcamy ten artykuł, ostatecznie słono mogą zapłacić inwestorzy.

W czym tkwi problem? Drewno – niezależnie od tego, czy stawiamy dom, czy tylko taras – nie powinno nigdzie bezpośrednio stykać się z betonem, by nie podciągało wody i nie było niepotrzebnie narażone na wilgoć (wyjątkiem jest impregnowana podwalina, na którą zawsze powinna iść kolejna belka, do której dopiero mocuje się pozostałe części konstrukcji). Jeszcze bardziej ostrożniejsi powinniśmy być ze słomą.

Podstawa ściany z naturalnych materiałów

Przede wszystkim kostka słomy nigdy nie powinna być układana bezpośrednio na betonie, bloczkach betonowych czy nawet kamieniach tworzących fundament. W tym miejscu, pod słomą czy gliną lekką, powinna pojawić się jakaś izolacja przeciwwilgociowa.

Może to być czarna folia 0,3 mm, a na niej deski (jeśli mamy nadmiar resztek) lub – zdecydowanie tańszej wersji – klejona żywicą płyta OSB (OSB-3).  Innym sposobem na odizolowanie się od dołu od niepożądanej wilgoci jest ułożenie na fundamencie kawałków papy – kupionej lub przygotowanej samemu (karton pomalowany smołą).

O ile, na szczęście, o tej izolacji wielu projektantów i budowniczych jeszcze pamięta, o tyle o drugiej omawianej kwestii – już nie.

Gdzie powinna zaczynać się ściana ze słomy? – to pytanie powinno padać na naturalnych budowach zdecydowanie częściej. Na przekrojach w projekcie naszego domu kostka słomy ląduje na drewnianej podwalinie. Na papierze wszystko wygląda super.

W rzeczywistości jednak podwalina ma jedynie 15 cm, a kostka słomy – 50 cm. Pod pozostałe 35 cm też trzeba coś podłożyć. Ale nie to stanowi największy problem. Zwykle podwalina nie znajduje się na poziomie docelowej podłogi domu, a dużo niżej – u nas różnica wynosiła prawie 25 cm…

Wysokość posadowienia pierwszej kostki słomy

Podwalina mocowana jest do pierwszej, wyrównującej, nienośnej warstwy betonu, wylewanej na fundament liniowy i zagęszczony piasek. Na podwalinę idzie jeszcze jedna belka, a na beton – ocieplenie (w naszym przypadku 15 cm) i kolejna wylewka (u nas gipsowa, gdzie indziej zwykle betonowa). Dopiero na nią kładzie się wykończeniową warstwę podłogi. Z zewnątrz domu do wysokości podłogi również stosuje się ocieplenie (tym razem pionowe), na nie zwykle kładzie się klej i siatkę, a potem jakiś cokół.

W czym tkwi problem? Gdybyśmy kładli pierwszą kostkę słomy bezpośrednio na podwalinę, trzy czwarte pakietu (a może nawet cała kostka) znalazłoby się pod poziomem podłogi – z jednej strony mając solidną blokadę z nieoddychających materiałów. Styk słomy z styropianem, betonem czy folią to idealne miejsce do gromadzenia się wilgoci i… pierwszy krok na drodze do przegnicia całej ściany ze słomy.

Kostka słomy w tym przypadku znajduje się względnie nisko ponad poziomem gruntu, co tym bardziej naraża ją na wilgoć. Tynk łatwiej będzie podciągał ją od ziemi, a podczas deszczu dodatkowo będzie bardziej narażony na odpryski wody. Powtórzmy raz jeszcze: dom z gliny i słomy powinien mieć solidne buty i kapelusz, czyli cokół i okap.

technologia strawbale - złe posadowienie kostek słomy

Złe posadowienie ściany ze słomy w technologii strawbale: kostki słomy u podstawy napotykają na barierę, które uniemożliwia odpowiednią ich wentylację

Ściana ze słomy – przykładowe poprawne posadowienie

Podczas budowy wpadliśmy na dwa pomysły, sprawdziliśmy oba. Pierwszy w przypadku ścian zewnętrznych, drugi – ścian działowych.

  1. Wyniesienie podstawy ściany do poziomu przyszłej podłogi. W miejscu ściany z kostek słomy zbudowaliśmy drewniane korytko o wymiarach 50 cm (grubość ściany) i wysokości 15 cm (z drewna konstrukcyjnego). Dno korytka stanowiła belka na podwalinie oraz dobite po obu jej stronach deski. Takie dno było konieczne, gdyż chudziak znajdował się jeszcze 10 cm niżej (wysokość podwaliny i belki na niej: 5 + 5 = 10 cm). Do korytka wsypaliśmy keramzyt. Na cały dom zużyliśmy ok. 2 m3 (ok. 650 zł za wór takiej objętości). Na to dopiero układaliśmy kostki słomy. Keramzyt to wypalana glina, więc dobrze dogaduje się z tym naturalnym materiałem budowlanym.
ściana ze słomy - dobre ułożenie kostek

Kostki słomy znajdują się ponad poziomem podłogi, dzięki czemu przepływ powietrza i odprowadzanie wilgoci pozostają niezakłócone. Ściana ze słomy może oddychać na całej wysokości

  1. Położenie niemal wszystkich warstw podłogi (poza wykończeniową) przed rozpoczęciem słomowania. To znaczy: trzeba wylać chudziak, położyć izolację przeciwwilgociową, dać ocieplenie, wylać beton lub gips i przykryć na przykład wspomnianą płytą OSB. Ściana ze słomy będzie dobrze zaizolowana od spodu na obu tych materiałach.

Podsumujmy: ściana ze słomy musi oddychać i musi być dobrze zabezpieczona przed wilgocią, także od dołu. Więcej rozwiązań jej posadowienia w technologii straw bale możecie podejrzeć w literaturze na temat budowania z kostek słomy, np. w książce Gernota Minkego Building with straw (po polsku wydanej pod tytułem Podręcznik budowanie z kostek słomy). Jeśli macie jeszcze inne pomysły, jak dobrze posadowić kostki słomy, prosimy, podzielcie się nimi w komentarzach.

ściana ze słomy - dobra podstawa

Ściana ze słomy powinna mieć dobrą podstawę. Na zdjęciu drewniane korytko (jeszcze bez dna) przymocowane do belki na podwalinie i słupów konstrukcyjnych.

Oznacz Trwały odnośnik.

2 komentarze

  1. Dzień dobry,
    Przede wszystkim chciałam podziękować za chęć dzielenia się swoimi doświadczeniami, często niepożądanymi, z Waszej budowy.
    Informacje i uwagi są niezwykle cenne i do wykorzystania dla potencjalnych “inwestorów”.
    Obecnie mierzę się z podobnym przedsięwzięciem, na razie w strefie teorii i marzeń, mam nadzieję spełnionych wkrótce :).
    Szukam architekta, który specjalizuje się w technologii strawbale lub gliny lekkiej (jeszcze sie nie zdecydowałam).
    Czy jesteście w stanie polecić mi kogoś sensownego?

    Pozdrawiam,
    Renata

    • Urszula Drabinska

      Dzień dobry!
      Dziękujemy za miłe słowa – fajnie, że komuś nasze doświadczenia mogą się przydać.

      Żadnego architekta niestety nie jesteśmy w stanie polecić. Gdybyśmy jeszcze raz się do wszystkiego przymierzali, wybralibyśmy po prostu architekta, który zna się bardzo dobrze na drewnianych konstrukcjach szkieletowych i który chciałby posłuchać o pewnych aspektach tego specyficznego wypełnienia ścian, jakim są kostki słomy (czy glina lekka). Niestety takie rozwiązanie wymaga zdecydowanie lepszego przygotowania teoretycznego inwestora, ale z pewnością jest sporo tańsze, nawet dwukrotnie.

      Pozdrawiam
      U.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.